SSH w Linux Serwer - opis i zadania

1. Czym jest SSH?

SSH (Secure Shell) to protokół komunikacyjny, który pozwala na bezpieczne (szyfrowane) połączenie terminalowe z odległym komputerem.

Bezpieczeństwo: Wszystko, co wpisujesz (hasła, komendy), jest szyfrowane.
Architektura: Działa w modelu Klient-Serwer.
- Serwer: Program sshd (nasłuchuje na połączenia).
- Klient: Program ssh (inicjuje połączenie).
Port: Domyślnie 22 (TCP).

2. Instalacja i status

Na większości serwerów (np. Ubuntu Server) SSH jest zainstalowane, ale warto znać te komendy:

Instalacja: sudo apt install openssh-server
Sprawdzenie statusu: sudo systemctl status ssh
Restart po zmianach: sudo systemctl restart ssh

3. Konfiguracja serwera (`/etc/ssh/sshd_config`)

Główny plik konfiguracyjny to /etc/ssh/sshd_config (pamiętaj o literce d na końcu – oznacza ona daemon, czyli usługę serwera).

Najważniejsze opcje (Dobre praktyki):

Opcja	Opis	Rekomendacja
`Port 22`	Numer portu, na którym nasłuchuje serwer.	Zmień na niestandardowy (np. 2222), by uniknąć botów.
`PermitRootLogin`	Czy użytkownik `root` może logować się przez SSH.	Ustaw na `no` (loguj się jako zwykły użytkownik + sudo).
`PasswordAuthentication`	Czy logowanie hasłem jest dozwolone.	Docelowo `no` (używaj kluczy SSH).
`MaxAuthTries`	Liczba nieudanych prób logowania przed rozłączeniem.	Ustaw na `3`.
`AllowUsers`	Lista konkretnych użytkowników, którzy mogą się logować.	Wpisz tylko niezbędne nazwy użytkowników.

4. Logowanie za pomocą kluczy (Bez hasła)

To najbezpieczniejsza metoda. Zamiast wpisywać hasło, serwer rozpoznaje Twój „podpis cyfrowy”.

Generowanie kluczy na kliencie (Twoim PC): ssh-keygen -t ed25519 (tworzy klucz prywatny i publiczny).
Przesłanie klucza publicznego na serwer: ssh-copy-id uzytkownik@ip-serwera
Efekt: Logujesz się bez pytania o hasło, a Twój serwer jest odporny na ataki typu Brute Force.

Najważniejsze polecenia SSH:

Komenda	Opis
`ssh user@ip`	Standardowe połączenie z serwerem.
`ssh -p [port] user@ip`	Połączenie na niestandardowym porcie.
`ssh-keygen -t ed25519`	Generowanie bezpiecznej pary kluczy.
`ssh-copy-id user@ip`	Wysyłanie klucza publicznego na serwer.
`scp plik.txt user@ip:/home/`	Bezpieczne kopiowanie pliku na serwer.
`exit`	Zakończenie sesji SSH i powrót na lokalny komputer.

Zadania

Zadanie 1: Podstawowa konfiguracja

Zmień ustawienia serwera SSH tak, aby:

Serwer nasłuchiwał na porcie 2200.
Zablokowane było logowanie bezpośrednio na konto root.
Maksymalna liczba prób wpisania hasła wynosiła 2.
Po zmianach zrestartuj usługę i sprawdź, czy nadal możesz się połączyć.

Zadanie 2: Baner powitalny

Stwórz plik tekstowy /etc/issue.net z ostrzeżeniem: „Wstęp tylko dla upoważnionych!”. Następnie skonfiguruj SSH tak, aby wyświetlało ten baner każdemu przed zalogowaniem (opcja Banner).

Zadanie 3: Klucze SSH

Wygeneruj parę kluczy na swoim komputerze lokalnym i prześlij klucz publiczny na serwer. Skonfiguruj serwer tak, aby całkowicie wyłączyć możliwość logowania się tradycyjnym hasłem (PasswordAuthentication no).

Zadanie 4: Debugowanie (Znajdź błąd)

Uczeń zmienił port SSH w konfiguracji na 2222, zrestartował usługę, ale teraz nie może się połączyć z serwerem. Wskaż 3 możliwe przyczyny problemu.

Kontakt: mgzsp22@gmail.com