Podstawowe komendy systemu Linux
- Praktyczne zadania
- Teoria
- Pomoce do ćwiczeń
Podstawowe polecenia Linux – tabela skojarzeń
| Polecenie | Pełna nazwa (EN) | Znaczenie po polsku | Co robi w praktyce | Skojarzenie / Jak zapamiętać |
|---|---|---|---|---|
pwd | print working directory | wyświetl bieżący katalog | Pokazuje, gdzie aktualnie jesteś | Pokaż W którym Directory |
ls | list | lista | Wyświetla pliki i katalogi | LiSta |
ls -l | list long | lista szczegółowa | Pokazuje prawa, właściciela, rozmiar | l = long |
ls -a | list all | lista wszystkich | Pokazuje też ukryte pliki | a = all |
cd | change directory | zmień katalog | Przechodzi do innego katalogu | Change Directory |
cd .. | — | katalog wyżej | Cofnięcie o jeden poziom | .. = rodzic |
cd ~ | — | katalog domowy | Przejście do /home/użytkownik | ~ = home |
mkdir | make directory | utwórz katalog | Tworzy nowy katalog | MaKe DIR |
rmdir | remove directory | usuń katalog | Usuwa pusty katalog | ReMove DIR |
touch | touch | utwórz plik | Tworzy pusty plik | „Dotknąłem – plik istnieje” |
cp | copy | kopiuj | Kopiuje pliki/katalogi | CoPy |
mv | move | przenieś / zmień nazwę | Przenosi lub zmienia nazwę | move = przesuwam |
rm | remove | usuń | Usuwa plik lub katalog | ReMove |
cat | concatenate | wyświetl zawartość | Pokazuje cały plik naraz | „Zjedz wszystko” |
less | less | mniej | Przeglądanie pliku strona po stronie | mniej na ekranie |
more | more | więcej | Starszy podgląd pliku | więcej tekstu |
nano | nano | edytor tekstu | Edycja plików tekstowych | nano = mały |
whoami | who am I | kim jestem | Pokazuje aktualnego użytkownika | „Kim jestem?” |
hostname | host name | nazwa komputera | Wyświetla nazwę systemu | host = komputer |
uname -a | Unix name | info o systemie | Pokazuje kernel i architekturę | UNIX info |
df -h | disk free | wolne miejsce | Pokazuje użycie dysków | Disk Free |
free -h | free | wolna pamięć | Pokazuje RAM | free = wolne |
Zadania do wykonania na lekcji w konsoli poleceń:
1. Wyświetlenie listy plików i katalogów
Zadanie: Otwórz terminal i wyświetl listę plików oraz katalogów w bieżącym katalogu za pomocą polecenia ls.
Wskazówka: Użyj dodatkowych opcji, np. ls -l (do wyświetlania szczegółowych informacji o plikach) lub ls -a (do wyświetlania plików ukrytych).
2. Sprawdzenie bieżącej lokalizacji (ścieżki)
Zadanie: Za pomocą polecenia pwd sprawdź, w którym katalogu aktualnie się znajdujesz.
Wskazówka: pwd wyświetla pełną ścieżkę do bieżącego katalogu.
3. Nawigacja po systemie plików
Zadanie: Przejdź do katalogu domowego użytkownika (cd ~), a następnie do katalogu /tmp za pomocą cd /tmp.
Wskazówka: Użyj cd -, aby wrócić do poprzedniego katalogu.
4. Tworzenie katalogu
Zadanie: Utwórz nowy katalog o nazwie test_katalog w katalogu domowym za pomocą polecenia mkdir.
Wskazówka: Użyj mkdir ~/test_katalog, aby utworzyć go bezpośrednio w katalogu domowym.
5. Tworzenie nowego pliku
Zadanie: Stwórz pusty plik tekstowy o nazwie plik1.txt w katalogu test_katalog za pomocą polecenia touch.
Wskazówka: Użyj touch ~/test_katalog/plik1.txt.
6. Wyświetlenie zawartości pliku
Zadanie: Za pomocą polecenia cat, wyświetl zawartość pliku systemowego /etc/os-release, aby zobaczyć informacje o systemie operacyjnym.
Wskazówka: Użyj polecenia cat /etc/os-release.
7. Kopiowanie plików
Zadanie: Skopiuj plik plik1.txt z katalogu test_katalog do katalogu domowego za pomocą cp.
Wskazówka: Użyj polecenia cp ~/test_katalog/plik1.txt ~/plik1_kopia.txt.
8. Przenoszenie lub zmiana nazwy pliku
Zadanie: Przenieś plik plik1_kopia.txt z katalogu domowego z powrotem do test_katalog lub zmień jego nazwę na plik2.txt.
Wskazówka: Użyj polecenia mv ~/plik1_kopia.txt ~/test_katalog/plik2.txt.
9. Usuwanie pliku
Zadanie: Usuń plik plik2.txt z katalogu test_katalog za pomocą rm.
Wskazówka: Użyj rm ~/test_katalog/plik2.txt. Zachowaj ostrożność, ponieważ rm nie przenosi plików do kosza.
10. Przeszukiwanie plików tekstowych
Zadanie: Za pomocą polecenia grep wyszukaj słowo „Ubuntu” w pliku /etc/os-release.
Wskazówka: Użyj polecenia grep „Ubuntu” /etc/os-release.
