Mikrotik - konfiguracja i zarządzanie

Jak połączyć się z MikroTikiem?

W przeciwieństwie do innych urządzeń, logowanie przez przeglądarkę (WebFig) jest uciążliwe przy zmianach adresacji. Na zajęciach i egzaminie zawsze używajcie aplikacji WinBox (do pobrania za darmo ze strony MikroTika, nie wymaga instalacji – do pobrania TUTAJ).

1. Uruchomcie WinBox na Windows 11.

2. Przejdźcie do zakładki Neighbors (Sąsiedzi) na dole ekranu. WinBox sam wykryje urządzenie.

3. Złota zasada: Kliknijcie w Adres MAC (nie w adres IP!), aby się połączyć. Dzięki temu, nawet jeśli uczniowie zepsują ustawienia IP (co na pewno się zdarzy), nie stracą połączenia z panelem!

4. Domyślne dane: Użytkownik admin, hasło puste.

Przewodnik po menu RouterOS (najważniejsze sekcje)

Menu MikroTika jest ogromne. Uprzedź uczniów, aby omijali pierwszą zakładkę Quick Set – to kreator dla użytkowników domowych, a my uczymy się inżynierii sieciowej! Najważniejsze dla administratora to:

• Interfaces: Lista fizycznych portów (ether1 do ether5) oraz kart Wi-Fi (wlan1, wlan2). Tu sprawdzamy, czy kable są podłączone (flaga 'R’ – Running).

• Bridge: Najważniejsza zakładka do przełączania (Layer 2). MikroTik domyślnie jest routerem. Aby działał jak switch, musimy utworzyć „wirtualny most” (Bridge) i dodać do niego porty fizyczne.

• IP: Serce routingu i adresacji (Layer 3). Tu znajdziecie m.in.:

  • Addresses: Przypisywanie adresów IP do portów lub Bridge’a.

  • DHCP Server: Konfiguracja serwera rozdającego adresy (korzystajcie z przycisku DHCP Setup).

  • Firewall: Filtrowanie ruchu i NAT (na tych zajęciach omijamy).

• System: Zarządzanie samym urządzeniem.

  • Identity: Zmiana nazwy routera (bardzo ważne w WinBoxie!).

  • Password / Users: Zarządzanie dostępem.

  • Reset Configuration: Ratunek, gdy coś pójdzie nie tak.

• Files: Zarządzanie plikami pamięci wewnętrznej (tu lądują kopie zapasowe).

• New Terminal: Wiersz poleceń CLI. Warto się z nim oswajać.

W MikroTiku terminal jest potężnym narzędziem – po wpisaniu kilku pierwszych liter polecenia można wcisnąć klawisz [TAB], aby system sam dokończył komendę lub pokazał dostępne opcje.

Ściąga CLI 

Zadanie 1: Tożsamość i użytkownicy

/system identity set name=”RT_NazwiskoUcznia”
/user set admin password=”Inf02_ZSP!”
/user add name=”egzaminator” group=”read” password=”tajne123″

Zadanie 2: Konfiguracja przełącznika (Bridge)

/interface bridge add name=BR_LAN
/interface bridge port add bridge=BR_LAN interface=ether2
/interface bridge port add bridge=BR_LAN interface=ether3
/interface bridge port add bridge=BR_LAN interface=ether4

Zadanie 3: Adresacja IP i serwer DHCP

Zamiast wpisywać wszystko ręcznie, w terminalu można uruchomić interaktywny kreator DHCP, który sam zapyta o wszystkie parametry:

/ip address add address=192.168.50.1/24 interface=BR_LAN
/ip dhcp-server setup

(Kreator zapyta o interfejs – wpisujemy BR_LAN i potwierdzamy enterem resztę domyślnych wartości podpowiadanych przez system).

Zadanie 4: Kopia zapasowa (Backup) i eksport

/system backup save name=”zapas” password=”zapas”
/export file=”konfiguracja”

VLAN-y na MikroTiku (Bridge VLAN Filtering)

W MikroTiku (w nowszych wersjach RouterOS) VLAN-y konfiguruje się zupełnie inaczej niż na przełącznikach D-Link czy Cisco. Używamy do tego mechanizmu Bridge VLAN Filtering.

Na egzaminie INF.02 typowe zadanie brzmi: Utwórz VLAN 10 (ADMIN) i VLAN 20 (STUDENCI). Porty 2 i 3 to porty dostępowe (Untagged), a port 4 to Trunk (Tagged).

Jak to zrozumieć? (Krok po kroku):

Krok 1: Utworzenie Mostu (Bridge)

Zasada: Najpierw budujemy most, ale jeszcze nie włączamy na nim reguł VLAN, żeby przypadkiem nie odciąć sobie dostępu do urządzenia!

1. Z menu po lewej stronie wybierz Bridge.

2. W zakładce Bridges kliknij niebieski plus (+).

3. W polu Name wpisz nazwę, np. BR_ZADANIA.

4. Kliknij OK. (Zignoruj na razie zakładkę VLAN w tym oknie).

Krok 2: Dodanie portów i ustawienie PVID (Dla komputerów)

Zasada: Jeśli podłączamy komputer (port Untagged), od razu mówimy MikroTikowi, do jakiego VLANu ten port należy, ustawiając PVID (Port VLAN ID).

1. Wciąż w oknie Bridge, przejdź do zakładki Ports.

2. Kliknij plus (+), aby dodać port dla działu KADRY:

   • Interface: wybierz ether3.

   • Bridge: wybierz BR_ZADANIA.

   • Przejdź do zakładki VLAN w tym samym małym okienku.

   • W polu PVID wpisz 100. Kliknij OK.

3. Kliknij plus (+), aby dodać port dla KSIĘGOWOŚCI:

   • Interface: wybierz ether4.

   • Bridge: wybierz BR_ZADANIA.

   • W zakładce VLAN w polu PVID wpisz 200. Kliknij OK.

4. Kliknij plus (+), aby dodać port Trunk (połączenie z innym switchem):

   • Interface: wybierz ether5.

   • Bridge: wybierz BR_ZADANIA.

   • Tutaj PVID zostawiasz domyślne (1), ponieważ ten port będzie przesyłał tagowane ramki z obu VLANów. Kliknij OK.

Krok 3: Konfiguracja Tablicy VLAN (Kto taguje, kto odtagowuje)

Zasada: Teraz mapujemy nasze VLANy i mówimy systemowi, na którym porcie ruch ma mieć „doklejoną naklejkę” (Tagged), a gdzie ma być czysty (Untagged).

1. W oknie Bridge przejdź do zakładki VLANs.

2. Kliknij plus (+), aby zdefiniować VLAN 100:

   • Bridge: BR_ZADANIA

   • VLAN IDs: wpisz 100

   • Tagged: wybierz z listy ether5 (tu ruch wychodzi z tagiem).

   • Untagged: wybierz ether3 (tu ruch idzie do komputera).

   • Kliknij OK.

3. Kliknij plus (+), aby zdefiniować VLAN 200:

   • Bridge: BR_ZADANIA

   • VLAN IDs: wpisz 200

   • Tagged: wybierz ether5 (nasz wspólny port Trunk).

   • Untagged: wybierz ether4.

   • Kliknij OK.

Krok 4: Włączenie filtrowania (Aktywacja izolacji)

Uwaga dla uczniów: Zanim to zrobisz, upewnij się, że jesteś połączony z WinBoxem przez adres MAC, a nie IP! Jeśli łączysz się przez port, który właśnie odizolowałeś w innym VLANie, MikroTik Cię rozłączy.

1. Wróć do zakładki Bridges (tam, gdzie zaczynaliśmy).

2. Kliknij dwukrotnie na utworzony most BR_ZADANIA, aby edytować jego właściwości.

3. Przejdź do zakładki VLAN w oknie właściwości mostu.

4. Zaznacz pole wyboru VLAN Filtering.

5. Kliknij Apply, a następnie OK.

Gotowe! W tym momencie switchem „wstrząśnie” na ułamek sekundy i zacznie on sprzętowo izolować ruch zgodnie z tabelą, którą właśnie wyklikaliście.

Teraz przechodzimy do zadań: TUTAJ